શ્રી હિંગળાજ અષ્ટક: મુખ્ય શક્તિપીઠ અને દેવી મહિમા
વિષય સૂચિ (Table of Contents):
દેશના બાવન શક્તિપીઠોમાં પાકિસ્તાનના પશ્ચિમમાં બલૂચિસ્તાનમાં સ્થિત હિંગળાજ માતાનું શક્તિપીઠ અગ્રણી શક્તિપીઠ છે. અહીં સતીનું બ્રહ્મરંધ્ર પડ્યું હોવાની માન્યતા છે. અહીં આપણે દેવીના મહાન ફળદાયી હિંગળાજ અષ્ટક વિશે જાણીશું.
એવું માનવામાં આવે છે કે જ્યારે દેવી સતીએ તેમના પિતાના યજ્ઞમાં પોતાના શરીરની આહુતિ આપી હતી, ત્યારે ભગવાન શિવ દેવીનું શરીર લઈને તાંડવ કરવા લાગ્યા હતા. સૃષ્ટિને બચાવવા માટે શ્રી વિષ્ણુએ સુદર્શન ચક્રથી દેવીના શરીરના ટુકડા કર્યા. જ્યાં-જ્યાં આ ટુકડાઓ પડ્યા તેને હિન્દુ ધર્મમાં શક્તિપીઠ માનવામાં આવે છે. અહીં માતા સતીના મસ્તકનો ઉપરનો ભાગ (બ્રહ્મરંધ્ર) પડ્યો હતો.
હિંગળાજ માતા મંત્ર અને અર્થ (Hinglaj Mata Mantra)
ૐ હિંગુલે પરમ હિંગુલે, અમૃત-રૂપિણિ।
તનુ શક્તિ મનઃ શિવે, શ્રી હિંગુલાય નમઃ સ્વાહા ॥
અર્થ: હે માતા હિંગળાજ, જેઓ સ્વયં અમૃત સ્વરૂપ છે. જેનું શરીર શક્તિનું પ્રતીક છે અને જેનું મન શિવ જેવું પરમ કલ્યાણકારી છે, તેવા શ્રી હિંગળાજ માતાને હું પ્રણામ કરું છું અને મારું સર્વસ્વ અર્પણ કરું છું.
હિંગળાજ અષ્ટક પાઠ અને ભાવાર્થ (Hinglaj Ashtak Lyrics with Meaning)
પ્રચંડ દંડ બાહુ ચંડ યોગ નિદ્રા ભૈરવી,
ભુજંગ કેશ કુણ્ડલાય કંઠલા મનોહરી।
નિકંદ કામ ક્રોધ દૈત્ય અસુર કલ મર્દની,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 1
ભાવાર્થ: હે માતા! તમારી ભુજાઓ પ્રચંડ છે જે દુષ્ટોને દંડ આપનારી છે. તમે યોગ નિદ્રા અને ઉગ્ર ભૈરવી સ્વરૂપ છો. તમારા વાળ અને કાનમાં સર્પ કુંડળ સમાન બિરાજમાન છે અને ગળામાં મનમોહક માળા છે. તમે કામ, ક્રોધ અને અસુરોનો નાશ કરનાર છો.
રક્ત સિંહ આસની, સાવધાન શંકરી,
કુઠાર ખડગ ખપ્ર ધાર કર દલન મહેશ્વરી।
નિશુમ્ભ શુમ્ભ રક્તબીજ દૈત્ય તેજ ભંજની,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 2
ભાવાર્થ: લાલ સિંહ પર બિરાજમાન, સાવધાન રહેનાર શંકરી દેવી, જેમણે હાથમાં કુહાડી, તલવાર અને ખપ્પર ધારણ કર્યા છે. જેમણે શુમ્ભ, નિશુમ્ભ અને રક્તબીજ જેવા દૈત્યોના અહંકારનો નાશ કર્યો છે, તેવા માતાને નમસ્કાર.
જવાહર રત્ન બેલ કેલ સર્વ કર્મ લોલની,
વ્યાલ ભાલ ચંદ્રકેતુ પુષ્પ માલ મેખલી।
ચંડ મુંડ ગર્જની સુનાદ વિન્ધ્યવાસિની,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 3
ભાવાર્થ: જેઓ રત્નોથી સુશોભિત છે અને બ્રહ્માંડની લીલાઓમાં વ્યાપ્ત છે. જેમના મસ્તક પર ચંદ્ર બિરાજમાન છે અને જે પુષ્પોની મેખલા ધારણ કરે છે. ચંડ-મુંડ પર ગર્જના કરનાર અને વિંધ્યવાસિની એવા માતાને પ્રણામ.
ગજેન્દ્ર ચાલ કાલ ધૂમકેતુ ચાલ લોચની,
ઉદાર નેત્ર તિમિર નાશ સુશોભ શેષ શાંકરી।
અનાદિ સિદ્ધ સાધ લોક સપ્તદ્વીપ વિરાજની,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 4
ભાવાર્થ: જેમની ચાલ ગજરાજ જેવી મસ્ત છે, જેમની આંખો કાળ સમાન તેજસ્વી છે. જેમના વિશાળ નેત્રો અજ્ઞાન રૂપી અંધકારનો નાશ કરે છે. જેઓ સાતેય દ્વીપો પર બિરાજમાન છે, તેવા માતાને નમસ્કાર.
શૈલ શિખર રાજની જોગ જુગત કારિણી,
ચંડ મુંડ ચૂર કર સહસ્ત્ર ભુજા ધારિણી।
કરાલ કેશ ભૂત ભેષ અનન્ત રૂપ દાયિણી,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 5
ભાવાર્થ: પર્વતોના શિખરોની રાણી, યોગ અને યુક્તિઓ સિદ્ધ કરનાર. જેમણે ચંડ-મુંડનો નાશ કર્યો અને જેઓ હજારો ભુજાઓ ધારણ કરી શકે છે, તેવા માતાને પ્રણામ.
કલોલ લોલ લોચની આનન્દ કંદ દાયિની,
હૃદય કપાટ ખોલની સુશેષ શબ્દ ભાષિણી।
ધર્મ; કર્મ જન્મ જાત ભક્તિ મુક્તિ દાયિની,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 6
ભાવાર્થ: જેમના નેત્રો દયાથી ભરેલા છે, જે હૃદયના દ્વાર ખોલી જ્ઞાન આપે છે. જે ભક્તોને ભક્તિ અને મુક્તિ પ્રદાન કરનાર છે, તેવા માતાને નમસ્કાર.
અલોક લોક રાજની દિવ્ય દેવ વર દાયિની,
ત્રિલોક શોક હારિણી સત્ય વાક્ય બોલની।
આદિ અન્ત મધ્ય માત તેરો રૂપ સર્જની,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 7
ભાવાર્થ: જેઓ સમસ્ત લોકના રાણી છે અને દેવતાઓને પણ વરદાન આપે છે. જે ત્રણેય લોકના દુઃખ દૂર કરનાર છે. આ સૃષ્ટિના આદિ, મધ્ય અને અંતમાં તમારું જ રૂપ વ્યાપ્ત છે.
કુબેર વરુણ ઇન્દ્રાદિ સિદ્ધ સાધ રંચની,
અગમ્ય પંથ દર્શ માત જન્મ કષ્ટ હારિણી।
દાસ તુમ્હારે શરણ માત અમર પદ દાયિની,
નમોસ્તુ માત હિંગલાજ નિર્મલા નિરંજની ॥ 8
ભાવાર્થ: કુબેર, વરુણ, ઈન્દ્ર જેવા દેવો જેમની આરાધના કરે છે. હે માતા! તમે કઠિન માર્ગોમાં માર્ગદર્શન આપનાર અને જન્મના કષ્ટો હરનાર છો. અમને મોક્ષ પ્રદાન કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
1. હિંગળાજ માતાનું મંદિર ક્યાં આવેલું છે?
હિંગળાજ માતાનું મુખ્ય શક્તિપીઠ પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાન પ્રાંતમાં લસબેલા જિલ્લામાં હિંગોલ નદીના કિનારે આવેલું છે.
2. હિંગળાજ શક્તિપીઠનું શું મહત્વ છે?
તે 52 શક્તિપીઠોમાંનું એક છે. અહીં માતા સતીના મસ્તકનો ઉપરનો ભાગ (બ્રહ્મરંધ્ર) પડ્યો હોવાનું મનાય છે.
3. હિંગળાજ અષ્ટકનો પાઠ કરવાથી શું ફાયદો થાય?
આ અષ્ટકનો પાઠ કરવાથી મનમાંથી ભય દૂર થાય છે અને માતાની કૃપાથી જીવનમાં આવતા સંકટો દૂર થાય છે.
આશા છે કે તમને અમારો આ પ્રયાસ ગમ્યો હશે.
આ પવિત્ર હિંગળાજ અષ્ટકને તમારા પરિવારજનો સાથે જરૂર Share કરો.
જો તમે પણ હિંગળાજ માતાનું ધ્યાન કરો છો, તો કોમેન્ટમાં 'જય હિંગળાજ માતા' જરૂર લખજો. અમારી સંસ્કૃતિના આવા જ જ્ઞાન માટે mykuldevi.com સાથે જોડાયેલા રહો.
0 टिप्पणियाँ